Gebelik ve diyabet

Gestasyonel Diabetes Mellitus (GDM) gebelik sırasında başlayan veya ilk kez ortaya çıkan kanda şeker değerlerinin yüksekliğidir. GDM gebelikte en sık görülen komplikasyondur. Tüm gebelerin % 7'sinde gözlenir.

GDM'li kadınlarda yüksek tansiyon, gebelik zehirlenmesi (preeklampsi), sık idrar yolu enfeksiyonu ve sezeryanla doğum riski yüksektir.

Doğum travması, anne karnında ölüm, akciğer gelişimini geç olması (RDS), iri bebek, doğum sonrası şeker düşüklüğü veya gelişme geriliği ise gebelik şekeri olan annelerin bebeklerinde karşılaşılabilecek sorunlardır.

Şeker hastası anne bebeklerinde özür oranı 4 kat artmıştır. En sık gözlenen anomaliler, kalp, santral sinir sistemi hastalıkları, böbrek ve göz hastalıklarıdır.

Kontrol altına alınmamış şeker hastalarında düşük oranları %30 kadardır. Anne ölüm oranları da 10 kat artmıştır. Bu nedenle gebede optimal glukoz kontrolü sağlanmalıdır. Bebek ölümlerinin en sık nedeni de erken doğumdur.

Yüksek Risk Faktörleri

  • Önceki gebelikte GDM öyküsü
  • Obesite
  • İri bebek doğum öyküsü
  • İdrarda glukoz atımı
  • Ailesel şeker, yüksek tansiyon öyküsü

 

Düşük Risk Faktörleri

  • 25 yaş altı gebeler
  • Gebelik öncesi normal ağırlık
  • Derece akrabalarda diabet öyküsü olmaması
  • Şeker yükleme testlerinin normal olması
  • Kötü doğum ve gebelik öyküsü olmaması

 

Tanı:

İlk muayenede GDM için risk değerlendirmesi yapılmalıdır. 24.-28. haftalarda oral glukoz tolerans testi, yüksek risk gruplarında ilk başvuruda 100gr. Tarama testi yapılmalıdır.

Açlık kan şekeri 126mg/dl' den daha yüksek veya herhangi bir zamanda ölçülen kan şekeri 200mg/dl'den yüksek bir değer ertesi gün değerlendirildiğinde tekrar benzer sonuç veriyorsa, diabet tanısı doğrudur. En az 2 anormal değer varlığında GDM tanısı konur. 1 değer yüksek çıktığında bir ay sonra OGTT tektarlanmalıdır.

İzlemde bebeğe risk oluşturabilecek GDM saptanması önemlidir.

GDM'lu hastaların tümüne diyetisyen tarafından uygun beslenme rejimi düzenlenmelidir. Periyodik kan şekeri kontrolleri ve egzersiz önerilmelidir. Diyet ve egzersiz ile kontrol altına alınamayan durumlarda hasta hospitalize edilerek insan insülinine başlamak en doğru seçim olacaktır.

GDM2lu hastalarda , gebelik sırasında insülin kullanılmış ise takip eden 5 yıl içinde diabet gelişme olasılığı %50'dir.Diyetle kontrol altına alınmışlarda ise takip eden 10-15 yıl içinde %60 olasılıkla diabet gelişecektir. Bu nedenle GDM'lu hastalarda doğum sonrası 6 hafta sonra şeker durumu OGTT ile tekrar belirlenmelidir. Bu değer normal olsa bile 3 yıl sonra tekrar bakılmalıdır.

GDM tek başına sezeryan ile doğum endikasyonu değildir.GDM değil ama komplikasyonları erken doğuma neden olabilir. İri bebeklerde doğum modusu olası komplikasyonlar göz önüne alınarak belirlenmelidir.