Lohusalık Komplikasyonları

LOHUSALIK DÖNEMİNDE YAŞANABİLECEK KOMPLİKASYONLAR (PROBLEMLER)

 

Gebeliğe ve doğuma bağlı olarak gelişen ölümlerin yarısından fazlası doğumu takip eden ilk birkaç gün içinde görülür. İlk 10 gün pospartum bu nedenle çok önemlidir. İdeal olarak doğum sonrası muayene de 6. hafta civarında yapılmalıdır.

 

Rahimin Geri Çekilmesinin Gecikmesi Veya Durması: Plasentanın (bebeğin eşinin) rahim içinde kalıntıları veya enfeksiyon sonucu gelişir. Rahim büyük ve yumuşaktır, ağır kokulu bir akıntı vardır. Mutlak antibiyotik tedavisi başlanır, gereğinde kalıntı plasenta kürtaj yolu ile uzaklaştırılabilir.

 

Lohusalık Enfeksiyonu: Doğum sonrası ilk 10 gün içinde yüksek ateşle seyreden, çoğu zaman genital yollardaki enfeksiyon nedenli oluşan bir durumdur. Çoğu enfeksiyon vajende,  doğum öncesi mevcut  olan bakterilerden kaynak alır. Bu enfeksiyon rahimin tüm iç tabakalarını ve komşu dokuları da etkileyebilir. Annenin genç olması, doğum süresinin uzaması, suların erken gelmesi, doğumda yapılan çok sık muayeneler, çoğul gebelik, annin obes olması ve mekonyumlu amniyon sıvısı, enfeksiyonun gelişimini kötü etkileyebilir. Vajen içindeki bazı mikroorganizmalar (Klamidya, Gardnerella, Mykoplazma gibi) riski arttırır.

Doğum sonrası enfeksiyon sıklığı, vajinal doğum sonrası %1-3 iken; sezaryen sonrası %5-15; suları gelen ve sonrası sezeryanla doğum yapan olgularda  bu enfeksiyon riskleri daha da artar. Böyle durumlarda gecikmeden profilaktik olarak da antibiyotik tedavisi başlanabilir.

 

Doğum Sonrası Ağrılar: Doğumdan sonra rahmin kasılma ağrıları geri dönüşüme yardımcı olur. Bu kontraksiyonlar ilk bir hafta  oldukça yoğun hissedilir, hatta ikinci ve daha sonraki gebeliklerde ağrılar daha şiddetli olabilir. Bebek emdiği sırada da artan oksitosin salınımı ile ağrı artar. Vajen çıkışındaki ağrılar artarak devam ederse, epizyotomi kesisinde cilt altı kanama veya enfeksiyon düşünülmelidir. Doğumu takiben kesi yerine soğuk kompres uygulanması ağrı ve ödemi azaltır. Oturma banyoları temizlik ve konforu sağlamada yardımcıdır. Ortası delik yastık üzerine emzirirken oturabilirsiniz. Çok gerek duyulduğunda gebelikte de kullanılabilen ağrı kesiciler kullanılabilir.

 

Terlemeler: Doğum sonrası birçok kadının yakınmaları arasındadır. Genellikle geceleri daha fazladır. Çoğu durumlarda hormoneldir ve gebelikte oluşan ödemler de bu yolla ilk birkaç hafta içinde atılır.

 

Sırt Ağrısı: Doğum sonrası sırt ağrısı epidural anesteziye bağlı görülebilir. İğne girişinde kanama veya çok nadir de olsa abse oluşabilir, önemsenmelidir. Lohusalıktaki sırt ağrıları annenin emzirme esnasındaki oturma pozisyonuna da bağlı olabilir.

 

İdar Yolları ve Barsak Fonksiyonu ile İlgili Sorunlar: Doğum sonrası idrar boşaltamama veya kısmen boşaltma veya mesanede rest idrar kalması da sık gözlenir. İdrar çıkışı çevresinde oluşan yırtıklarda işeme fonksiyonu ciddiyetle gözlenmelidir. Bu durumlarda mesane sonda ile boşaltılabilir.

Doğum sonrası ağrı ve barsak hareketlerinde azalma nedenli kabızlık problemi sıktır. Dışkıyı yumuşatan medikasyon ve beslenmenin faydalı olmadığında lavman uygulanabilir.

 

Vajen Çıkımında Genişleme, Rahim Sarkması ve İdrar Kaçırma: Kesiye bağlı veya acil doğumlarda hızlı doğuma bağlı oluşan yırtıklar nedenli vajen çıkımında relaksasyon (genişleme) olabilir. Ayrıca ıkınmaya bağlı veya zor doğumlara bağlı rahim sarkması ve mesane sarkması da gelişebilir. Kadınların %3-26'sı doğum sonrası 3-6 ay süre ile idrar kaçırmaktan şikayetçidir. Vajinal yolla doğum yapanların idrar kaçırma riskleri, sezaryen ile doğuranlara göre daha yüksektir. İdrar kaçırmanın en belirgin nedenleri, bozulmuş kas fonksiyonu, bebek kafa çevresi, doğum ağırlığı ve epizyotomi kesisi olabilir. Doğum sonrası hemen başlanan pelvik egzersiz programı fayda sağlayabilir (Kegel egzersizleri).

 

Tromboembolik Hastalık: Gebeliğe eşlik eden kandaki pıhtılaşma faktörlerinin değişiklği, doğum sonrası süreçte tromboza eğilimi (Kanın damar içinde pıhtılaşmasını) arttırır (fibrinojen, trombosit seviyelerinde artış, Protein S ve Protein C). Ayrıca yüksek tansiyon, çoğul gebelik, sigara kullanımı, cerrahi doğumlar, tromboemboli riskini arttıran özel faktörlerdir. Ancak riskin çoğu gebeliğin kendisine bağlıdır ve her lohusa, anatomik ve hormonal durum eski haline dönmeden tromboz riski taşır.

 

Gebelikte ve Lohusalıkta  Kalp Yetmezliği: Gebeliğin son aylarında ve lohusalığın ilk beş ayında daha sık görülür. Risk faktörleri, artmış yaş, çoğul gebelik ve preeklampsidir. Mutlak bir kardiyolog ile birlikte takip gerekir.

 

Doğum Sonrası Böbrek Yetmezliği: Nadirdir, doğum sonrası 72 saat ile 10 hafta arasında görülebilir. Diğer tanılar ekarte edildikten sonra, genelde doğum sonrası destek tedavi yapılır, genellikle geri dönüşümlü bir durumdur. Nadir diyaliz mecburiyeti doğabilir.