Menopoz Öncesi Ve Sonrası Yönetim

Menopoz, östrojen düzeyindeki belirgin düşüş ve buna cevap olarak yükselmiş  gonadotropin düzeyleriyle  karakterizedir. Yaşla birlikte yumurtalıklardan östrojen ve progesteron hormonunun üretiminin tamamen durması ile sonuçlanır. Buna bağlı adet görme dönemi (menstrual periyot) sona erer ve menopoz dönemi başlar.

 

Menopozda geçirilmiş hastalıklar ve aile öyküsü (koroner arter hastalıkları, felç, Alzheimer hastalığı, kanser ve kemik hastalıkları) ciddi olarak değerlendirilmeli.

Kanser taraması, rahim ağzı taraması/ smear testi, mamografi, meme ultrasonu, rutin tiroid taraması, rutin kan taraması, kemik yoğunluğu ölçümü yapılmalı.

Yıllık vajinal ultrason taraması (overleri ve endometriumu değerlendirmek amaçlı) yapılmalı.

Menopozda kardiyovasküler hastalık riski ve osteoporoz sonucu spontan  kırıklarda artış gözlenmesi, perimenopozal dönemde diyet ve yaşam tarzı değişikliklerini neredeyse zorunlu kılmakta. Sigaranın bırakılması, egzersiz, kilo verme, az yağlı ve yüksek lifli diyet başlıca önerilerdir.

Hastaların yaşam standartlarını yüksek tutmak ve menopozun beraberinde getirdiği yan etkilerden korunmak amaçlı, kontrollü hormon replasman tedavisi (HRT) ve progestinler rahimi olası endometrial karsinom riskinden korumak amaçlı kulanılabilir. Tedavi geçirilmiş rahim ameliyatına (histerektomi) göre değişebilir. Rahimi olan kadınlara rahim içi zarını koruma amaçlı progestin verilmesi uygundur. Rahimi olan kadınlar HRT alıyorsa ultrasonografi ile 6 aylık rahim içi zarı kontrolleri gerekebilir.

Seçilmiş kadınlarda HRT'nin yaşam kalitesindeki yararları risklere üstün gelir.

HRT tedavi başlangıcından sonraki ilk kontrol 3-4 ay sonra gerçekleşmelidir. Dikkatli değerlendirme , yarar- zarar tartışması, bireysel sorunlar ve destekleyici izlem ile hastanın tedaviye devam kararı ve uyumu daha kolay olabilir.

Tedaviye ne kadar erken başlanırsa kemik yoğunluğu o denli korunur, bununla birlikte kırık riski azalır. Yapılan çalışmalarda HRT ile koroner arter hastalıklarının ve Alzheimer hastalığı riskinin belirgin olarak azaldığı gözlenmiştir.

Birçok kadın 3-6 ay düzensiz kanama görür. %95 olguda 12 ayda adetler kesilir.