Premenstruel Sendrom

Premenstruel sendrom adet kanamasından önce ortaya çıkan, davranışsal, ruhsal ve fiziksel semptomları içeren, hemen her adet öncesi tekrarlayan bir bozukluktur. Tanı semptomların sorgulanması ile konur. Kadınların %70-8- kadarını değişik şiddetlerde etkiler.

Jinekolojik Şikayetler

Dismenore (adet ağrısı) olarak tanımlanır. Pelvik patolojik (hastalıklı)  bulgu yoksa , adet ağrısı olarak değerlendirilir. Ağrı genellikle aralıklı, orta hatta kasıklarda lokalize ve kramplar şeklinde tarif edilir. Bazen buna bulantı, kusma ve ishal eşlik eder. Bu ağrı durumu sıklıkla endometriozisi veya yumurtalıklarda çikolata kistleri olan hastalarda gözlenir. Rahim içi yerleşimli myomlar (iyi huylu urlar) da bu bulguları verebilir. Bu nedenle tanı ancak detaylı bir jinekolojik muayene sonrası tüm pelvik patolojik bulgular ekarte edilmesi sonrası koyulabilir.

Semptomlar

Duygu durumu değişiklikleri, gerginlik, depresyon, kişinin kendini toplumdan uzaklaştırarak izole etmesi, konsantrasyon bozukluğu,  uyku bozuklukları, iştah değişiklikleri, göğüslerde dolgunluk, vücutta şişkinlik hali, kilo artışı, başağrısı, yorgunluk ve generalize kas ağrıları en sık gözlenen bulgulardır. Bu semptomlar bazen kadının günlük hayatını etkileyecek, çalışmayı engelleyecek  şiddette olabilir.

PMS'nin nedeni henüz kesin belli değildir. Geçmişte birçok teoriler ortaya atılmıştır. Progesteron eksikliği , östrojen fazlalığı, VitaminB6 eksikliği gibi, fakat bunların tümü bilimsel bir kanıta dayanmamaktadır.

Tanı için tek bir semptom bile yeterlidir. Semptomlar  adet öncesi artar, kanamayla birlikte veya ertesi gün kaybolurlar.

Aile öyküsü ve fizik değerlendirme çok önemlidir. Çünkü PMS olanların %50'sinde  ailede de PMS öyküsü vardır. Tam fizik muayene de ağrılara sebep verebilecek bulguları ekarte etmek amaçlı şarttır.(yumurtalık kistleri, vajinel enfeksiyon, myomlar gibi..). Laboratuar incelemeleri beklenen adete 1-7 gün kala veya ağır semptomlar esnasında yapılmalıdır. Bunlar: Tam kan sayımı, Açlık kan sayımı, Tiroid Hormonları, Karaciğer Fonksiyon Testleri, Kreatinin ve yumurtalık hormon testleri FSH, E2.

Tedavi

Tedaviyi hafif, orta ve şiddetli bulgulara göre değerlendirmek gerekir. Medikal tedavi genelde ağır PMS olgularında kullanılmalıdır. Orta ve hafif olgularla baş etmenin en iyi yolu, yaşam şeklini değiştirmek, sağlıklı diyet, tuz ve kafein kısıtlaması, spor ve stresi azaltma olabilir. Kanıta dayalı olmasa da karbonhidrattan zengin diyetin PMS 'deki ruhsal denge bozukluklarını , sinirlilik ve yorgunluk halini azlttığı düşünülmekte. Kafein için de aynı şeyler söz konusudur.Tuz kısıtlaması da ödemleri azaltır.Vitamin B6 ve Vitamin E duygu durumu bozukluklarına iyi gelse de fiziksel semptomları geçirmez. Günlük 1200 mg. kalsiyumun su retansiyonunu ve ve ağrıyı düzelttiği gösterilmiştir.

Egzersizler haftada 3-4 kez 30 dakika, PMS hastalarında fiziksel semptomları ve depresyonu düzeltebilir.

Medikal tedavinin yeri genelde orta ve ağır PMS olgularında olmalıdır. Nonsteroid antienflamatuar ilaçlar (NSAID) ,düşük doz doğum kontrol hapları, idrar söktürücüler ve antidepresanlar tedavide doktor kontrolü altında kullanımdadır.