Rahimin Yırtılması (Uterin Rüptür)

Rahimin yırtılması gebelikteki en acil, anne ve bebek ölümlerinin çok yüksek olduğu doğum komplikasyonlarından biridir. Bebek ölümü %40-50'lere varan oranlardadır. Anne ölümleri de, müdahalenin çabukluğuna bağlı değişir (%10-40). Gelişmiş ülkelerde görülme sıklığı 1/10.000 iken, az gelişmiş ülkelerde bu oran 1/1000 ile 1/100 arasında değişir.

 

Nedenleri:

  • Geçirilmiş sezaryen ile doğum
  • Rahim ameliyatları (myom çıkarılması, septum alınması, metroplasti operasyonları)
  • Cerrahi doğum (makat geliş, omuz takılması, iri bebek)
  • Rahime baskı uygulaması
  • Geçirilmiş kürtajlar sonrası
  • Plasentanın yerleşim bozukluğu
  • Çoğul gebelikler
  • Sık ardı ardına olan gebelikler (8 kat daha fazla)
  • Düşük sosyoekonomik bölge gebelerinde (6 kat)
  • Uzamış doğum fazı (35 kat daha fazla)

Tanı: Tanıda hastanın genel durumu ve şikayetleri ciddiye alınmalıdır.

  • Yırtılma esnasında yoğun kasılma ile ağrı (yırtılma hissi)
  • Çocuk kalp hızında ani ve ciddi düşme
  • Karın içine kanamada tüm karın ve göğüs ağrısı
  • Hastanın yaşamsal bulgularında ani değişim
  • Çocuğa ait kısımların karından hissedilmesi

Tedavi: hızlı ve seri olmalı, hastanın tekrar çocuk isteği varlığı göz önünde bulundurularak, rahimi onarmak hedef olmalıdır. Çoğu zaman bu mümkündür. Çocuk isteği olmayan hastalarda, yırtığın tipine bağlı olarak, onarılamayacak durumlarda, rahim alınabilir. Hastalara zamanında tanı konulup müdahale edilse bile, yoğun kan kaybına bağlı multiple organ yetmezliği gelişimine bağlı hayati tehlike ve kalıcı organ yetmezlikleri oluşabilir (böbrek yetmezliği, hipofiz bezi yetmezliği, kısırlık).

Nasıl önlenebilir?

Risk gruplarında:

  • Gebe takibinin arttırılması
  • İstenmeyen gebeliklerin önlenmesi
  • Multiparitenin (sık gebelikler) azaltılması
  • Doğum takibinde donanımlı yerlerin seçilmesi
  • Sezeryan sonrası doğumlarda epidural anestezi uygulanmaması

Rahim yırtılması, birçok sağlık sorunu gibi tıbbi faktörlerin yanı sıra sosyo-ekonomik ve kültürel faktörlerin iyileşmesiyle azaltılabilecek bir komplikasyondur.

 

Safra Yolu Hastalıkları

Safra yolu hastalıkları gebelikte en sık görülen ikinci cerrahi durum olup, gebeliklerin %0.03-0.16 arasında görülür. En sık olarak safra taşları ve safra yolları enfeksiyonlarına bağlı gelişen pankreas enfeksiyonları olarak karşımıza çıkar. Safra kesesi hastalıkları kadınlarda erkeklerden 4 kat daha fazla görülür. Özellikle safra taşlarına gebelerde çok sık rastlanır.

Nedenleri:

  • Safra içeriği gebelerde, kolesterol taşı oluşumuna uygun olacak şekilde değişir
  • Safra kesesinin tam olarak boşalmaması, koleterol kristalleri birikimine sebep olur
  • Safra havuzunun büyümesi
  • Artmış safra kolesterolü

 

Belirtileri: Yağlı gıdanın arttırdığı iştahsızlık, bulantı, kusma, sağ üst kadran ağrısı, mide ağrısa, ateş eşlik eder. Tanıda tipik laboratuar değerleri ve ultrason bulguları yardımcıdır.

Ultrasonda, safra taşı, safra çamuru, safra duvarının kalınlaşması, safra yollarının genişlemesi gibi bulgular ön planda olabilir.

Tedavi: Gebelikte ilaç tedavisi öncelikli olmalıdır. Hastaların >%50'sinde tekrarlayan ataklar olacaktır. Medikal tedaviye yanıt vermeyen, hatta gittikçe kötüye giden durumlarda, cerrahi tedavi gebelikte de uygulanabilir. Tedaviye yanıt alınan gurupta ise, cerrahi tedavi doğum sonrasına ertelenmelidir.