Tiroid Hormonu ve Kısırlık

Tiroid hastalıkları hipertiroidi, hipotiroidi veya tiroid bezinin büyümesi ile ilişkili belirti veya fizik bulgulara neden olarak kendini belli edebileceği gibi, sıklıkla da hiçbir klinik bulgu olmaksızın rutin tarama esnasında biyokimyasal bir anormallik olarak da karşımıza çıkabilir.Tiroid hastalıkları kadınlarda erkeklerden on kat daha sık görülmektedir.

 

Tiroid Hastalığında Klinik Belirtiler

  • Tiroid bezinin büyümesi
  • Aşırı hormon etkisi (hipertiroidi)
  • Yetersiz hormon etkisi (hipotiroidi)

 

Özellikle doğurganlık çağında çocuk isteyen çiftlerde bir infertilite problemi olarak sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Graves hastalığı (hipertiroidi) ve Hashimoto tiroiditi  (hipotiroidi) kadınlarda sık görülen tiroid hastalıklarını teşkil etmektedir.

Hipotiroidide tanı, TSH düzeyinde artış, T4 de azalma ile konulur. En sık nedenlerinden biri Hachimoto tiroiditir, aynı zamanda anti-TPO ve anti-Tg düzeyleri de bu hastalarda yüksektir.

Hipertiroidide tanı, aşırı hormon yapımı ile konulur.Graves hastalığı en sık görülen nedenidir. Aşırı kilo kaybı, adet düzensizlikleri (seyrek adet görme ve hiç görememe)

Artmış düşük riski söz konusudur. İnfertil erkeklerde hipertiroidizm , sperm anormalliklerine , sperm hareketlerinde azalmaya sebep olabilir. Uygun tedavi sonrası sperm anormalliklerinde düzelme sağlanabilir.

 

Hormon salınımında bir hipotalamus-hipofiz bezi-tiroid bezi iletişimi söz konusudur. Hipotalamusta sentezlenen TRH hormonu TSH'nın sentezini ve salınımını denetler. TRH aynı zamanda Prolaktin (PRL/süt hormonu) salınımını uyarır. Ayrıca tiroid bezinin , doku içindeki iyot miktarı tarafından belirlenen bir otoregülasyon mekanizması vardır. İyot düzeyindeki azalma sonucu tiroid bezinin beyindeki hipofiz bezinden salgılanan TSH'a duyarlılığı artar, iyot fazlalığında ise tam aksi yönde regülasyon gerçekleşir. Hipotiroidili kadınlarda görülen adet düzensizlikleri ve amenore (adet görememe hali), artan TRH salınımının neden olduğu hiperprolaktinemiye bağlı olabilmektedir.

 

Tiroid Hormonlarının Fizyolojik Etkileri

  • Protein sentezini artırmak
  • Oksijen kullanımını ve tüketimini artırır

 

Tiroid Fonksiyon Testleri

TSH, günlük kullanımdaki en iyi testtir.Sağlam bir hipotalamus-hipofiz ve tiroid ekseninin varlığına işaret en duyarlı testtir. Ayrıca serbest T3/T4 ile total T/T4 de bakılabilir. Özelikle doğurganlık çağında sık görülen hipertiroidi ve tiroidit olgularında anti-TPO ve anti-tiroglobulin antikoru (anti-Tg) önem taşır.Özellikle Hachimoto tiroiditi olgularının %90'ında anti-TPO ve %50'sinde anti-tiroglobulin(anti-Tg) düzeyleri yüksek olabilir. Graves hastalığında da anti-TPO düzeyleri önemli ölçüde artar.

 

Tiroid Görüntüleme Yöntemleri

  • Tiroid ultrasonografisi (kolay, ucuz ve güvenli)
  • Tiroid sintigrafisi

 

İnfertil kadınların yaklaşık %50'sinde tiroid hastalıkları görülmektedir, tiroid USG ayırıcı tanıda (selim veya habis bulguları) yardımcıdır.

Hipertiroidisi olan (Graves hastaları) ve antitiroid ilaç kullanan (radyoiyod tedavisi alanlarda) doğurganlık çağındaki kadınlarda doğum kontrolü mutlak önerilmelidir. Gebe kadınlarda ise hipertiroidi tedavisi özenle yapılmalıdır.Uygun bir tedavi ile hipertiroidili gebelerin %80-90 kadarında gebelikler sorunsuz seyredebilir.