Vajinal Muayene

GEBELİKTE  VAJİNEL  MUAYENE NASIL YAPILIR?

Erken gebelik ile başvuran her hasta normalde vajinel yolla muayene edilmelidir. Bu esnada eğer daha önce rahim ağzı kanser taraması yapılmamış ise bir smear testi alınabilir. Rahim ağzı ve vajen içi anatomik olarak değerlendirilir. Olası bir akıntı durumunda vajen kültürü alınarak tedavi yoluna gidilebilir. Hasta cinsel yaşam ve hijyen hakkında bilgilendirilir. Gebelikte artan vajinal akıntılar ve tedavileri hakkında açıklama yapılmalıdır.

Daha sonraki gebelik takiplerinde hastanın şikayetlerine göre vajinal muayeneler tekrarlanabilir. Hastanın belirttiği en ufak bir karın kasılması durumunda rahim açıklığını değerlendirme amaçlı elle veya vajinal ultrasonla muayene yapılmalıdır.  Çünkü bu ağrılar rahim ağzının erken açılmasına ve zamansız doğuma sebebiyet verebilir (erken düşük veya doğumlar gibi).

Doğuma yakın 36/37. haftadan itibaren her doktor kontrolünde vajinal muayene yapılarak rahim ağzı açıklığı değerlendirilmelidir.

Doğum kanalı ve doğum yolu pelvis (çatı) ve kanalı kaplayan yumuşak dokulardan oluşur. Doğum mekanizmasında esas rol oynayan kemik yapıdır. Bebeğin başı gibi kemik yapının da küçülme özelliği olmaması nedenli, kemik yapısı ile bebek başı boyutları birbiri ile uyumlu olmalıdır. Rahim ağzının tam açılması ile çocuğun başı kanaldan aşağıya yol alır. Yumuşak dokudan oluşan doğum yolu kemik yapının aksine esneme özelliğine sahiptir. Pelvisi (çatıyı); pelvis girişi, pelvis boşluğu ve pelvis çıkımı olarak da tanımlayabiliriz.

37 haftadan sonra çatı değerlendirmesi amaçlı vajinal muayene yapılır. Burada annenin doğum kanalı ile bebek başının uyumluluğu takibe alınır. Doğuma kadar ki süreçte birkaç kez yapılan muayenelerde doğum şekli hakkında yorum yapılabilir. Burada esas; bebeğin kilosu ve baş büyüklüğü ile çatı arasındaki uyumu tahmindir.

Ancak bebeğin eşinin aşağı yerleşimli olduğu durumlarda (eşi doğum kanalını kapatıyorsa) vajinal muayene yapılmamalıdır.

Çatı darlığını her zaman net olarak belirlemek mümkün olmaz. Hastanın da istekli olması halinde, doğum esnasını beklemek, rahim ağzının tam açılması sonrası, bebeğin geliş hızına (doğumun ilerlemesine), duruş pozisyonuna ve fetal iyilik haline bakarak tekrar tekrar değerlendirdikten sonra bu kararı almak daha sağlıklı olabilir. Ayrıca doğum sürecinde annenin tedirginliği, ağrı eşiği  ve rahatlatıcı yöntemler durum değerlendirmede net yanıtı etkileyebilir. Bu nedenle 37.haftada çatı probleminden ancak çok iri bebeklerde ve çok küçük pelvise sahip kadınlarda bahsedilebilir.
Bu muayeneler ağrılı değildir, bazen rahim ağzının açıklığına veya rahim ağzında olabilecek ektropiyona (yara hali) bağlı olarak az miktarda kanama, lekelenme olabilir. Doğuma çok yakın ise ve rahim ağzı açıklığı fazla ise nadir de olsa suyun geldiği de gözlenebilir.