Yüksek tansiyon, Preeklampsi, Eklampsi

Gebelikte yüksek tansiyon anne ve bebek ölümleri için ciddi bir risk taşır. Anne ölümlerinin %17.6'sından sorumludur. Tüm gebelikte yüksek tansiyon hastalarının %70 kadarını preeklampsi/eklampsi (gebelik zehirlenmesi) teşkil ederken, %30 kadarını da kronik hipertansiyon belirler. Daha çok yaşlı, ilk gebelerde veya multiparlarda (çoklu gebelikler), daha önceki gebeliklerinde yüksek tansiyonu olmuşlarda, şeker hastalarında, böbrek yetmezliği olanlarda, obeslerde, ailesel risk faktörü taşıyanlarda (kalp ve damar hastalıkları), ırk olarak da siyah ırkta rastlanır.

Hipertansiyon, kan basıncının 6 saat ara ile en az iki kez ölçülerek 140/90 mmHg üzerinde olması halidir.
Preeklampsi, önceden normal kan basıncı olan bir olguda , 20. gebelik haftasından sonra ortaya çıkan,hipertansiyon ve idrarda protein atığı(proteinuri) veya her ikisini birlikte görülmesi ile karakterize bir hastalıktır. Bunun yanında el ve ayaklarda şişlikler(ödem), baş ağrısı, görme bozuklukları gözlenebilir. Klinikte hafif veya ağır formlarda rastlanabilir. Proteinuri, 24 saatlik idrarda >300mgr. Protein tespitinde idrarda +1 olarak karşımıza çıkar ki, budurum hastayı yakın takibe almak için bir nedendir.
Eklampsi, ciddi preeklampsi bulguları (Yüksek tansiyon,Ödem, Proteinuri) olan hastada konvulsiyonların (kasılma/kramp) ilave olması ile karakterizedir. Önceden olabilecek hastalıklar (sara/epilepsi) sorgulanmalıdır.
Kronik hipertansiyon, bilinen gebelik öncesi yüksek tansiyon veya 20. Gebelik haftası öncesi ortaya çıkan ve doğumdan 6 hafta sonra halen devam eden yüksek tansiyon bulguları ile ifade edilir.
Süperimpoze gebelik hipertansiyonu, <20.gebelik haftası öncesi ortaya çıkan proteiuri, ani yüksek tansiyon, karaciğer enzimlerinde ani yükselme, trombosit değerlerinde düşme, HELLP Sendromu denen ağır, anne ve bebek için ölümcül olabilecek hastalığın habercisi olabilir.

 

Ciddi Preeklampsi Bulguları:

  • Kan basıncının istirahat halinde en az 2 ölçümde 160/110mmHg üzeri olması
  • 24 saatlik idrarda 5gr üzeri protein atığı olması (+3/+4protein)
  • Oliguri ( 24saatte 500 ml.'nin altı idrar çıkışı)
  • Görme bozukluğu, baş ağrısı, şuur bulanıklığı
  • Akciğer ödemi, siyanoz (morarma)
  • Karaciğer enzimlerinde bozulma
  • Düşük trombositler
  • Bebekte gelişme geriliği (IUGR)

 

Tedavi:

Hastanın gebelik öncesi durumunun bilinmesi önemlidir. Tedavi yönetiminde gebelik haftasının durumu, bebeğin yaşam şansı önem taşımaktadır. Tam donanımlı bir klinik ortamının sağlanması esas olmalıdır.

Tedavinin esası, kasılmaların engellenmesi, yüksek tansiyon nedenli gelişebilecek komplikasyonların engellenmesi (beyin kanaması, akciğer ödemi, böbrek yetmezliği, anne karnında bebek ölümü) ve annenin sağlığını bozmadan gebeliğin anne ve bebek için en uygun şartlarda sonlandırılmasıdır.